Problemy w małżeństwie

Na początku trwania związku partnerzy postrzegają siebie bardzo pozytywnie. Czas spędzają głównie na przyjemnych doświadczeniach, ale w miarę jego upływu dawniej narzeczeni, a obecnie małżonkowie, mogą coraz mniej chwil spędzać wyłącznie na przyjemnościach. Warto zwrócić uwagę na fakt, że w początkowej fazie rozwoju związku narzeczeni starają się dostrzegać jedynie to, co ich łączy. Jednakże w każdym związku kończy się okres miesiąca miodowego. Wówczas bardzo ważna staje się zdolność radzenia sobie z problemami życia codziennego i pełnienie roli partnera, a później także i rodzica. Często, kiedy w małżeństwie pojawiają się trudności, partnerzy obwiniają się wzajemnie o ich spowodowanie. Jeden z partnerów uważa, że to z tym drugim jest coś "nie w porządku", a jego zadaniem jest "doprowadzić go do porządku". "Doprowadzenie do porządku" czynią przy pomocy perswazji, robienia wyrzutów, krytyki, gróźb. Najczęstszą reakcją na powyższe jest: milczenie, bierna agresja, zacięty opór, obrona przez krytykę, sarkazm, wyrzuty i groźby. W chwili, gdy partnerzy chcą zmienić zachowanie "tego drugiego", stają się dla siebie wrogami. W małżeństwie zamiast do partnerstwa dochodzi do dominacji jednego z małżonków, utraty zaufania, niedotrzymywania obietnic, braku poczucia bliskości - zarówno w sferze emocjonalnej, jak i seksualnej.

Problemy małżeńskie dotyczą głównie sfery seksualnej, finansów i komunikacji interpersonalnej. Jeżeli trudności nie zostaną rozwiązane, pojawia się poczucie osamotnienia, następuje izolowanie się partnerów od siebie. W tej sytuacji małżonkowie szukają wsparcia emocjonalnego u innych osób, co często prowadzi do zdrady lub rozpadu związku. Dodatkowym źródłem problemów małżeńskich jest sposób, w jaki partnerzy starają się egzekwować swoje oczekiwania, hierarchia wartości, jaką się kierują, kontakty z rodziną, pochodzenie, stosunek do religii.

Jak podaje V. Satir w swojej książce "Rodzina, tu powstaje człowiek", w rodzinach pełnych życia, zapewniających wsparcie i poczucie bezpieczeństwa, można zaobserwować:

- wysokie poczucie własnej wartości jej członków

- bezpośrednią, jasną, precyzyjną i szczerą komunikację

- elastyczne, ludzkie, stosowane i podlegające negocjacjom zasady

- otwarte, pełne ufności i dobrowolne relacje łączące rodzinę ze społeczeństwem.

Natomiast we wszystkich rodzinach, w których występują problemy, obserwujemy:

- niskie poczucie własnej wartości jej członków

- niebezpośrednią, niejasną i nie do końca szczerą komunikację

- sztywne, nieludzkie, nie podlegające negocjacji zasady

- pełne lęku, zarzutów i ustępstw relacje łączące rodzinę ze społeczeństwem.

Porady: jak naprawić związek, małżeństwo?

*     Poszerzenie „map miłości" - zapoznaj się z rzeczami, które mają miejsce w życiu współmałżonka, pamiętaj o ważnych wydarzeniach i staraj się być na bieżąco z tym, co się dzieje w jego życiu i z uczuciami, które tym wydarzeniom towarzyszą. Na przykład: a) Mój mąż wie, przez jaki stres obecnie przechodzę w pracy; b) Czuję, że moja żona mnie dobrze zna.

*    Buduj atmosferę czułości i podziwu - utrzymuj atmosferę, w której współ­małżonek będzie się czuł szanowany i lubiany, wyrażaj swój szacunek i pozytywne uczucia wobec niego. Na przykład: a) Z łatwością mogę wymienić trzy rzeczy, za które podziwiam moją żonę; b) Często znajdę sposób, w jaki powiedzieć mojemu mężowi, że go kocham; c) Moja żona docenia rzeczy, które robię dla naszego związku.

*    Zwróćcie się ku sobie - zareaguj na prośby partnera o uwagę lub wspar­cie „w mały" lub „duży" sposób. Na przykład: a) Moja żona jest zazwy­czaj zainteresowana moim zdaniem na różne tematy; b) Cieszy nas ro­bienie wspólnie nawet najdrobniejszych rzeczy, np. składanie prania czy oglądanie telewizji; c) Mój mąż cieszy się, że mnie widzi pod koniec dnia.

*    Pozwól współmałżonkowi mieć na ciebie wpływ - pozwól mu wpłynąć na twoją decyzję poprzez uwzględnienie jego uczuć i opinii. Na przy­kład: a) Nie odrzuciłam punktu widzenia mojego męża bez uprzed­niego wysłuchania, co ma do powiedzenia; b) Staram się okazać żonie szacunek, nawet gdy w jakiejś sprawie się nie zgadzamy; c) Staram się, by mój mąż czuł, że to, co ma do powiedzenia jest dla mnie ważne i liczę się z jego opinią.

*    Rozwiąż problemy, które mają rozwiązanie - zidentyfikuj i rozwiąż małe trudności, które powodują poirytowanie lub są sytuacyjnymi nie­porozumieniami, zanim ich zakres się rozszerzy i staną się dużymi problemami. Zastosuj technikę małych kroków - rozpocznij rozmowę o problemie delikatnie, spokojnie, monitorując i kontrolując negatywne uczucia, nie oskarżycielsko, w krzyku i złości. Poprzez rozmowę ustal­cie, w jaki sposób można zmienić drażniące zachowanie i ewentualnie zadośćuczynić. Stosuj metodę kompromisu. Szanując indywidualne różnice, postaraj się być bardziej tolerancyjny wobec braków partne­ra/partnerki. Na przykład: „Kocham cię pomimo twoich wad".

        *    Pokonaj „sytuację bez rozwiązania" - określ i zaakceptuj sprawy, które bezustannie stanowią problem w związku i będą nierozłączną jego czę­ścią. Otwórz dialog związany z ukrytymi, podświadomymi uczuciami, które stwarzają tę sytuację. Zamiast próbować rozwiązać problem, na­ucz się rozmawiać na ten temat.

Jakie są sposoby wychodzenia z kryzysu w małżeństwie, związku ?

          W każdej relacji interpersonalnej, tzn. również w każdym związku, kłótnie, argumenty i problemy są obecne. Jednak sposób, w jaki zostają one rozwiązane, wpływa na zadowolenie z małżeństwa. Konstruktywne po­dejście do konfliktów polega na podjęciu następujących wyzwań: przepro­szenia, jeśli się było w błędzie, współpracy w rozwiązywaniu problemu, słuchania bez osądzania, wyrozumiałości, cierpliwości i przebaczenia. Warto też stosować metodę „szufladkowania problemów" - podczas próby rozwią­zywania jednego konfliktu starajmy się nie wracać do sytuacji przeszłych ani też nie wykorzystywać okazji do wyrażenia swoich negatywnych emocji z ostatnich pięciu czy dziesięciu lat, lecz skupmy się na danym momencie, analizując i szukając rozwiązania tylko tej jednej trudności.

Co robić żeby uratować związek, małżeństwo?

          Jako że małżeństwa przeżywające kryzys w związku doświadczają wię­cej negatywnych niż pozytywnych sytuacji, konieczna byłaby praca nad za­planowaniem takich „dobrych" chwil spędzonych razem. Im więcej ich bę­dzie, tym szczęśliwsze będzie pożycie małżeńskie. Małżonkowie mogą na przykład ustalić jakiś termin, podczas którego spędzą czas ze sobą w miłej atmosferze. Może to być spacer, wycieczka rowerowa, cokolwiek, z czego oboje będą zadowoleni. Można też przywołać dawne uczucie poprzez powrót do rzeczy, które para robiła na początku związku, kiedy wszystko było w porządku. Jest to jednak duży krok dla tych, którzy nie mogą wytrzymać ze sobą w jednym pokoju, tak że taki termin może być poprzedzony wcześniej ustalonymi „dniami miłości". Podczas tych dni (każdy z małżonków wybiera dzień tygodnia) jeden z partnerów zobowiązuje się, że zrobi coś miłego dla drugiej strony. Podkreślić warto, że bardzo ważne jest wyrażenie uznania i podziękowanie za tę miłą rzecz.

Jak wyrażać uczucia w związku?

          Kolejną sferą, nad którą małżonkowie mogą pracować, jest wyrażanie pozytywnych emocji podczas interakcji między nimi. Mowa tu o zachowaniu werbalnym, którego celem jest stworzenie atmosfery czułości, wsparcia i optymizmu. W szczególności dla mężczyzn ważne jest wyrażanie przez żonę pozytywnych emocji, afirmacji jego osoby, gdyż mężczyźni rzadziej niż kobiety, które utrzymują więcej relacji towarzyskich, otrzymują pozytywne wsparcie werbalne od otoczenia. Emocje takie można uzewnętrznić poprzez używanie czułych sformułowań, wspominanie miłych momentów związku, oferowanie wsparcia, pomocy, rady. Niektórzy jednak mają tendencję do dawania rad, zanim zostaną o to poproszeni, przekazując negatywny komu­nikat ,ja zaraz ci powiem, co masz robić, bo widocznie sobie z tym nie pora­dzisz"; warto zapytać małżonka, czy chciałby wysłuchać rady, gdyż w ten sposób przekazany zostaje komunikat pozytywny „wiem, że sobie sam pora­dzisz, ale chętnie ci pomogę". W sferze niewerbalnej zadbajmy o to, by pod­czas interakcji łączył nas kontakt wzrokowy, gdyż patrzenie na inną osobę jest wyrazem zainteresowania a jednocześnie przejawem po­zytywnej odpowiedzi na to zainteresowanie. Nie obawiajmy się również dotyku - delikatne poklepanie po ramieniu, przytulenie może być zinterpretowane jako wyraz wsparcia, akceptacji i uczucia.

Dzięki czemu można być szczęśliwym w związku?

          Badania wskazują iż szczęśliwe pary spędzają więcej czasu na opowia­daniu sobie, co dzieje się w ich życiu, co się stało danego dnia. W miarę jak każdy z partnerów dojrzewa, rozwija się i zdobywa nowe do świadczenia, zdawanie relacji ze swojego dnia, tygodnia czy wyjazdu coraz bardziej integruje. Małżonkowie czują wtedy, że przeżywają pewne rzeczy wspólnie, budują elementy, które sprawią że poczują się bardziej połączeni, szczęśliwsi. Ważne jest, by w "sprawozdaniach" tych opowiedzieć nie tylko o faktach, ale też o uczuciach - pozytywnych i negatywnych - związanych z danym doświad­czeniem. Wiele par spędza ze sobą dużo czasu, recytują kolejno fakty z dnia, ale tak naprawdę się nie znają. To jakość komunikacji, a nie ilość, jest ważna w procesie osiągnięcia oraz utrzymania bliskości i zrozumienia w związku.

Droga do szczęścia w małżeństwie

          Wbrew powszechnemu przekonaniu szczęście w małżeństwie można osiągnąć poprzez wprowadzenie zmian w tych najmniejszych, rutynowych zachowaniach, od których zależy zdrowe małżeństwo, takich jak na przykład sposób okazywania uczuć przez partnerów, czyli werbalne wyrażanie uczuć miłości, szacunku, wsparcia, niematerialne dowody miłości (np. spędzanie razem czasu), fizyczne wyrażanie uczucia miłości (np. przytulanie, całowa­nie), tolerancja pewnych nieprzyjemnych cech partnera, materialne dowody miłości (np. dawanie prezentów).